Rivieren, de vormers van ons landschap!

 

Introductie.                                  

                                                      Rijn

 

Rivieren zijn de aders van ons landschap. Al miljoenen jaren zoeken zij hun weg van hoge naar lage gebieden en ondertussen vormen zij hun eigen landschap. Dankzij de rivieren is Nederland ontstaan. Overtollig water dat als neerslag is neergekomen wordt via rivieren afgevoerd naar zee. Tijdens dit vervoer zorgen de processen erosie en sedimentatie voor de vorming van het landschap. Behalve het creeëren van het landschap heeft een rivier ook een andere functie, namelijk die van transport. In deze opdracht ga je meer te weten komen over hoe rivieren het landschap vormen en waarom zij zo belangrijk zijn!

 

Opdracht.

 

Tijdens deze opdracht ga je een tocht maken over de rivieren de Rijn en de Maas. Dit doe je samen met nog iemand. In het begin zal je vaak langs de rivier moeten lopen maar later kun je de rivier ook prima bevaren. Onderweg let je op het landschap en ga je dit beschrijven door middel van opdrachten en het maken van foto’s. Deze foto’s zoek je op via een aantal websites. Als je uiteindelijk bij de monding van de Rijn en de Maas bent aangekomen heb je een goed beeld gekregen over hoe een rivier het landschap vormt van bron tot monding.

 

Eisen en eindprodukt.

 

Voor deze opdracht maak je gebruik van het werkblad bij de opdracht. Dit werkblad lever je uitgewerkt in bij je docent. Je krijgt voor deze opdracht 1 les de tijd. Aan het begin van de de volgende les dien je je werkblad in te leveren.

 

Verwerven van kennis.

 

Maak gebruik van je tekstboek hoofdstuk 4 (§2.2 Rivieren een vloek of een zegen). Bekijk ook de volgende website voor informatie en foto’s.

http://www.natuurdichtbij.nl/kennismaken/rijn%20en%20maas/rijenmaas.htm

 

Kijk voor foto’s van de Rijn en Maas ook op:

http://www.anp-photo.nl/home.pp

In de zoekmachine van ANP-photo kun je zoeken op Rijn en Maas maar ook op bijvoorbeeld bron van de Maas of rivier de Rijn enzovoorts.


Check en evaluatie.

 

Je kunt aan het eind van de opdracht:

·         Vertellen waar een rivier begint en eindigt.

·         Welk type rivieren er zijn.

·         De loop van een rivier beschrijven van bron tot monding.

·         Hoe een rivier het landschap vormt met behulp van de begrippen erosie en sedimentatie.

·         Waarom rivieren nu ook nog heel belangrijk zijn.

 

 

 

figuur 1: stroomgebied Rijn en verschil in reliëf.
Werkblad. Rivieren, de vormers van ons landschap!

Naam:

Naam:

                                                                                             

  1. Zoek met behulp van de websites de volgende begrippen op en noteer achter elk begrip de betekenis.

 

            http://www.digischool.nl/ak/2efase/begrippen/b_geolog.htm#G

            http://www.digischool.nl/ak/2efase/begrippen/b_landsch.htm

            http://www.digischool.nl/ak/2efase/begrippen/b_water.htm#B

 

Gletsjer:

 

Erosie:

 

Sedimentatie:

 

Regenrivier:

 

Gletsjerrivier:

 

Stroomgebied:

 

Waterscheiding:

 

Debiet:

 

Verhang:

 

 

  1. Er zijn gletsjerrivieren, regenrivieren en gemengde rivieren. Tot welke categorie behoren de Rijn en de Maas? Motiveer je antwoord.

 

  1. In welk seizoen moeten de mensen die langs de Maas wonen bedacht zijn op hoge waterstanden en overstromingen? Waarom dan?

 

  1. Welke gebergte vormt de waterscheiding tussen de Maas en de Rijn?

            A  Alpen

            B  Pyreneën

      C  Ardennen

      D  Jura

 

  1. De Rijn is een belangrijke rivier voor het transport van goederen. Welke twee grote Europese industriegebieden verbindt de Rijn met elkaar? Gebruik eventueel GB kaart 61B en 97A (66B en 50A)

 

 

  1. Vergelijk kaart 97A met 97 C.  Kun je een verklaring geven voor de gedeelten waar de Rijn sterk is verontreinigd? (deze vraag kan alleen met een 52ste editie atlas worden gemaakt)

 

 

  1. 1 De Maas is in zijn bovenloop een vlechtende rivier.

      2 Het verhang van de Rijn is het grootst in de bovenloop.

 

A.    Uitspraken 1 en 2 zijn goed.

B.    Uitspraken 1 en 2 zijn fout.

C.   Alleen uitspraak 1 is goed.

D.   Alleen uitspraak 2 is goed.

 

 

  1. Kruis hieronder de juiste antwoorden aan.

     

    • De Rijn is een echte gletsjer rivier
    • De Rijn is het gehele jaar goed bevaarbaar.
    • Het debiet van de Maas is het hoogst in de zomer.
    • In de bovenloop van de Rijn vindt voornamelijk erosie plaats.
    • Intensieve regenval in e Ardennen leidt al snel tot hoge waterstanden van de Maas in Limburg.
    • Het regiem van de Maas is wisselvalliger dan dat van de Rijn.

     

 

  1. Beschrijf voor zowel de Rijn als de Maas jullie reis van bron tot monding. Doe dit door de volgorde bovenloop – middenloop en benedenloop aan te houden.

 

      Wat moet er in de beschrijving komen te staan en welke foto’s gebruik je.

 

·         Beschrijf per gebied hoe de rivier zich gedraagt, snel- of langzaam stromend, watervallen, verhang, erosie / sedimentatie, enzovoorts.

·         Hoe ziet het landschap er bij elk gebied uit? Veel of weinig reliëf, dijken, landbouw of industrie, enzovoorts.

·         De invloed van de rivier op het leven van de mens. Overstromingsgevaar, transportfunctie, enzovoorts.

 

       Maak onderweg een aantal foto’s van de kenmerken van de loop van de rivier. Let       op, zet altijd onder een foto waar hij is genomen.

       

            Rijn:

 

            Bovenloop: beschrijving -  foto

            Middenloop: beschrijving -  foto

            Benedenloop: beschrijving -  foto

 

            Maas:

 

            Bovenloop: beschrijving -  foto

            Middenloop: beschrijving -  foto

            Benedenloop: beschrijving -  foto

 

  1. Schrijf een conclusie over het verschil tussen Rijn en Maas van maximaal 20 regels.

 

Wanneer je klaar bent lever je het door jullie getypte en beantwoorde werkblad bij mij in! Vergeet je opdracht niet op te slaan bij je eigen documenten!

 

Veel succes!     Maureen Koopmans